به نام خدای سبحان - سلام علیکم

این روزها در مصیبت شهادت امام مظلوم و عزیزی که ندای عدالتش، تاریخ را متأثر ساخت به عزا نشسته‌ایم. در فضیلت این عزاداری شکی نیست اما بسنده‌کردن به همین عزاداری بدون پرداخت به سبک زندگی علوی و فرمایشات آن امام معصوم ثمره چندانی نخواهد داشت.

مرحوم سیّد رضی (ره) با اینکه عمر زیادی نکرد (47 سال) اما در طول 16 سال از این عمر پربرکت با بررسی مدارک معتبر و مرتبط با فرمایشات امام علی علیه‌السلام کتابی تدوین کرد که در اوج بلاغت پس از هزار سال هنوز زنده و راهگشا است و کلام نورانی آن به عنوان منشور عدالت و حقوق بشر مورد توجه جهانیان و سازمان ملل متحد است.

متأسفانه نهج‌البلاغه همچون مولایمان امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام مظلوم است و این مظلومیت تا آنجاست که بیگانگان از دریای شیرین و عمیق آن سیراب می‌شوند حال آنکه ما از عطش به دنبال آبی گوارا می‌گردیم. وقتی جرج جرداق مسیحی 200 بار نهج‌البلاغه را مطالعه نموده و یا ابن ابی الحدید که شارح بزرگ نهج‌البلاغه است یک خطبه آن را در طول 50 سال، هزار بار خوانده و از آن الهام گرفته است، ما که ادّعای پیروی از امام علی علیه‌السلام داریم در مقابل نهج‌البلاغه چگونه تکلیف خود را انجام داده‌ایم؟

آیا سزاوار نیست که اولاً به مولایمان به دلیل غفلت از این کتاب بسیار بزرگ اظهار شرمندگی کنیم چرا که آن را در کتب درسی و دانشگاهی به درستی وارد نکرده‌ایم و ثانیاً در این روزها و شب‌ها از خداوند سبحان بخواهیم توفیق آشنایی بیشترمان با نهج‌البلاغه و عمل به سبک زندگی علوی را نصیب ما بفرماید و ثالثاً خود نیز جدّاً قصد کنیم یکبار هم شده نهج‌البلاغه را مطالعه کنیم و آن را با نهضتی همگانی از مظلومیت خارج سازیم؟

و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین

به نام خدای سبحان - سلام علیکم

جرج جرداق مسیحی 200 بار نهج البلاغه را خوانده بود. ما که خود را پیرو امیرالمؤمنین علی علیه‎السلام می‎دانیم یک بار هم که شده این کتاب ارزشمند را خوانده‎ایم؟

به این بهانه نگاهی به خطبه 88 نهج‌البلاغه داریم. امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام در این خطبه فرمود : خدای سبحان هرگز ستمگران دنیا را در هم نشکسته مگر بعد از آنکه به آنان مهلت داده و نعمت فراوان بخشیده است.

علت این موضوع را می‌شود در 4 دسته خلاصه کرد :

1 - مَردم فاسد شده باشند و حکومت ستمگران، کیفر همان مردم در این دنیا باشد. شاهد آنکه خود حضرت در نهج‌البلاغه فرمود : اگر نهی از منکر تَرک شود بَدان بر جامعه مسلط می‌شوند.

2 - مُهلت بخاطر کارهای خوب گناهکاران و تسویه دنیایی است. مثلاً در روایت است که فرعون را خدای سبحان 400 سال مهلت داد و بعد عذاب کرد چون خوش‌اخلاق و سَهل‌الحجاب بود (در اتاقش به روی مردم باز بود).

3 - مهلت بخاطر فرصت اصلاح و توبه و بازگشت از گناه است.

4 - آنطور که قرآن کریم در سوره مبارکه آل‌عمران فرمود، مهلت گاهی برای بیشتر شدن بار گناه و عذاب خوارکننده‌ که آماده شده خواهد بود.

و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین

به نام خدایی که اخلاق را فضیلت قرار داد - سلام علیکم

کف دین، عمل به احکام و سقف آن دستیابی به اصول و کرامت اخلاقی است. یکی از بزنگاه‌های حساس که اخلاق نقش مهم خود را ایفا می‌کند در سیاست است. امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام در خطبه 41 نهج‌البلاغه فرمود : من اگر دست به کارهایی نمی‌زنم که دشمن را ناجوانمردانه از پا در بیاورم و با وسیله نامقدس به هدف برسم به دلیل ناتوانی نیست بلکه از جهت تقوا و دین‌مداری است. به بیان دیگر ایشان فرمود هدف، وسیله را توجیه نمی‌کند.

به این بهانه چند قطره از میان اقیانوس بیکران اخلاق‌مداری در میان سیاسیّون و رهبران اسلام و شیعه را مرور می‌کنیم تا معلوم شود که چرا باید بیش از پیش به مذهب حقّه شیعه افتخار کرد.

1 -  در جنگ صفین، دشمن آب را روی یاران امام بست و زمانی که این محاصره شکسته شد برخی به امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام پیشنهاد کردند مقابله به مثل نماید که حضرت فرمود: من آبی را که خدا بر آنها حلال کرده از آنان منع نمی‌کنم.

2 -  پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله با پیشنهاد کسانی که هنگام محاصره قلعه‌های خیبر اصرار داشتند آب را به روی یهودیان ببندند موافقت نفرمود.

3 -  مسلم بن عقیل با اینکه می‌توانست ابن زیاد را غافلگیرانه در خانه (هانی بن عُروه) به قتل برساند از این کار خودداری کرد و گفت حدیث پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله به یادم آمد که از (ترور) منع فرموده است. (الایمان قَیِّدُ الفَتک)

4 -  امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام در جنگ صفین علیرغم توانایی، از کشتن عمروعاص وقتی خود را کاملاً برهنه کرد خودداری نمود که با کشتن او چه بسا سرنوشت جنگ هم عوض می‌شد.

و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین

به نام خدای سبحان - سلام علیکم

جرج جرداق مسیحی 200 بار نهج البلاغه را خوانده بود. ما که خود را پیرو امیرالمؤمنین علی علیه‎السلام می‎دانیم یک بار هم که شده این کتاب ارزشمند را خوانده‎ایم؟

امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام در خطبه 61 نهج‌البلاغه می‌فرماید : بعد از من با خوارج جنگ نکنید چون کسی که طالب حق بوده ولی خطا کرده با کسی که در پی باطل بوده و آن را به‌دست آورده همانند نیست.

چند نکته :

1 -  در جنگ باید اولویت داشت و در همه جبهه‌ها درگیرشدن، توان رزمی را کاهش می‌دهد.

2 -  به بیان سید رضی (ره) مقصود امام از آنکه عمداً به راه باطل رفته معاویه است. او به گواه تاریخ، لباس حریر می‌پوشید، به دنبال برتری‌جویی و تقابل با سنت پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله بود، قاتل حجر بن عدی و عامل ناسزاگویی به امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام روی منابر بود و یزید فاسق و شرابخوار را به ولیعهدی برگزید و اینها نمونه‌ای از حرکت معاویه در راه باطل است.

3 -  کسی که خواب باشد را می‌شود بیدار کرد ولی آنکه خود را به خواب زده چطور؟ کما اینکه با نصیحت امام علیه السلام در جنگ نهروان، 8هزار نفر از 12هزار خوارج به میدان آمده توبه کردند و دور پرچمی که برای توبه‌کنندگان برافراشته شده بود جمع شدند.

نتیجه : در تعاملات امروزی هم باید با این دو دسته یعنی ناآگاهان مخالف و مُعاندین آگاه به دو شیوه برخورد کرد و در هر زمان تصمیم درستی در مواجهه با آنان گرفت.

و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین

به نام خدایی که زمان مرگ ما را می‌داند - سلام علیکم

حادثه پلاسکو همه را متأثر کرد و امیدواریم درگذشتگان این حادثه مشمول رحمت واسعه الهی واقع شوند و خدای سبحان به بازماندگان آنان صبر و اجر عنایت فرماید. برخی نهادهای مرتبط در این حادثه خبر از اخطارهای مکرر داده بودند که انتظار این است وقتی اصول ایمنی رعایت نمی‌شود به اخطار تنها بسنده نکنیم.

امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام در خطبه 62 نهج البلاغه فرمود : من از سوی خدای سبحان سپر محکمی دارم که از حوادث مرا حفظ می‌کند و هنگامی که اَجَلم فرا رسد این سپر الهی از من دور می‌شود و مرا تسلیم حوادث می‌کند. در آن هنگام نه تیر خطا می‌کند و نه زخم بهبود می‌یابد.

چند نکته :

1 -  اَجل انسان حتمی و غیرحتمی دارد. اگر پیمانه پُر شود هیچ عاملی آن را به بیان قرآن کریم به تأخیر نمی‌اندازد.

2 -  زمان اَجل غیرحتمی با صدقه و اقدامات حفاظتی و مراقبت‌های ایمنی قابل جابجایی است.

3 -  اینکه زمان اَجل غیرحتمی قابل جابجایی است نشان می‌دهد که به بیان قرآن کریم انسان نباید بی‌جهت خود را به هلاکت بیندازد و تا می‌تواند باید اصول ایمنی و مراقبت‌های حفاظتی را رعایت نماید.

و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین

به نام خدایی که حق مطلق است

سلام علیکم

جرج جرداق مسیحی 200 بار نهج البلاغه را خوانده بود. ما که خود را پیرو امیرالمؤمنین علی علیه‎السلام می‎دانیم یک بار هم که شده این کتاب ارزشمند را خوانده‎ایم؟

امام علی علیه‌السلام در خطبه 40 نهج‌البلاغه، شعار خوارج که (لا حُکم اِلّا لله) بود را نقد فرموده  و از سوء استفاده آنان از این شعار پرده برداشته است.

این خطبه با جمله (کلمةُ حَقٍّ یُراد بِها الباطِل) شروع می‌شود. یعنی این شعار کلمه حقی است اما از آن، باطل اراده می‌شود. خوارج پس از جنگ صفین کاسه داغ‌تر از آش شدند و به امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام خرده گرفتند که چرا حکمیّت را پذیرفت و شعارشان این بود که حکمیّت فقط مخصوص خدا است. امام به آنان فرمود اصل حرف درست بوده اما مورد سوء استفاده قرار گرفته است.

سپس حضرت هفت فایده حکومت اسلامی را برمی‌شمرد و به تعبیر امروزی آنچه خوارج می‌خواستند یعنی از بین رفتن اصل حکومت و پدیدارشدن آنارشیسم را نقد فرموده است.

امروز هم در دنیا مفاهیم حقّی مانند آزادی -  حقوق بشر - دموکراسی -  مبارزه با تروریسم و نظایر آن از دهان جنایتکاران بیرون می‌آید و از این مفاهیم حق چه بسا در مواردی اراده باطل می‌شود و برماست که در تشخیص حق از باطل در این زمینه بکوشیم.

و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین

به نام خدای قادر و عزیز

سلام علیکم

جرج جرداق مسیحی 200 بار نهج البلاغه را خوانده بود. ما که خود را پیرو امیرالمؤمنین علی علیه‎السلام می‎دانیم یک بار هم که شده این کتاب ارزشمند را خوانده‎ایم؟

به این بهانه نگاهی به خطبه 34 نهج البلاغه خواهیم داشت. در این خطبه، امام علی علیه‌السلام مردمی را که در واکنش به دشمنی شامیان سست بودند سرزنش می‌فرماید.

بخشی از این سرزنش با سه جمله همراه است که وظیفه همه ما را مقابل دشمنان روشن می‌سازد و در شرایط امروز منطقه غرب آسیا هم سازگار است.

حضرت به مردم می‌فرماید دشمن سه کار انجام داده و شما سه غفلت داشته‌اید.

1 -  تُکادون وَ لا تَکیدون / یعنی دشمن نقشه شوم و خطرناکی برای شما کشیده اما شما طرحی علیه دشمن ندارید. (نقش و اهمیت پدافند و دفاع همه‌جانبه و آینده‌نگری در شناخت نقشه دشمن)

2 -  تُنتَقصُ اَطرافُکُم فَلا تَمتَعِضون / یعنی پیوسته اطراف شما (شهرهای اطرافتان) کم می‌شود (به تصرف دشمن درمی‌آید) و شما هرگز به خشم نمی‌آیید و احساس درد و ناراحتی نمی‌کنید. (لزوم افزایش عمق استراتژیک و اهمیت نقش امروزی و فداکارانه مدافعان حرم)

3 -  لا یُنامُ عَنکُم و اَنتم فی غَفلةٍ ساهون / یعنی دیده دشمن (برای ضربه زدن به شما) به خواب نمی‌رود در حالی که شما در غفلت و بی‌خبری هستید. (لزوم بیداری و دشمن‌شناسی و اهمیت بصیرت)

امید که ما در برابر دشمنان مصداق این سه خصوصیت نباشیم.

و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین

به نام خدای بخشایشگر مهربان

سلام علیکم

جرج جرداق مسیحی 200 بار نهج البلاغه را خوانده بود. ما که خود را پیرو امیرالمؤمنین علی علیه‎السلام می‎دانیم یک بار هم که شده این کتاب ارزشمند را خوانده‎ایم؟

به این بهانه نگاهی به خطبه نهم نهج البلاغه خواهیم داشت.

ابتدا ترجمه خطبه :

آنها (سران جنگ جَمل و یارانشان) رعد و برقی نشان دادند ولی با این همه کارشان به سستی و شکست انجامید ولی ما رعد (برقی) نشان نمی‌دهیم مگر این که بباریم و سیلی جاری نمی‌کنیم مگر اینکه بارانی به راه اندازیم.

و بعد، مرور چند نکته عبرت ‏آموز :

1 - این خطبه مربوط به تبلیغات دشمنان حضرت علی علیه السلام در جریان جنگ جَمل است که ابتدا هیاهوی زیادی داشتند اما مفتضحانه شکست سنگینی پذیرفتند و لشکر سی هزار نفری دشمن در مقابل بیست هزار نیروی مدافع امیرالمؤمنین علی علیه السلام زانو زد. البته باید تأمّل کرد که چه دست‌هایی با شیطنت توانسته بود سی هزار نفر را مقابل حق مطلق به میدان بیاورد!

2 - خصوصیت دشمن معمولاً این است که تهدید می‌کند و جار و جنجال به راه می‌اندازد اما در میدان عمل، ضعف و ترس او را احاطه نموده و شکست می‌خورَد.

3 -  امروز هم بوق‌های تبلیغاتی دشمن از همین روش استفاده می‌کند اما برابر این خطبه، خصوصیت سپاه حق این است که لاف نمی‌زند ولی اگر قرار بر مقاومت و نبرد باشد آنگاه آنچنان می‌خروشد که جهانیان را به حیرت وامی‌دارد. آنچنان که در جریان هشت سال دفاع مقدس بارها تجربه کرده‌ایم.

و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.

به نام خدای بخشایشگر مهربان

سلام علیکم

جرج جرداق مسیحی 200 بار نهج البلاغه را خوانده بود. ما که خود را پیرو امیرالمؤمنین علی علیه‎السلام می‎دانیم یک بار هم که شده این کتاب ارزشمند را خوانده‎ایم؟

به این بهانه نگاهی به خطبه هشتم نهج البلاغه خواهیم داشت. این خطبه درباره بیعت شکنی زبیر است که سعی داشت این پیمان‏شکنی خود را توجیه کند و بگوید من قلباً از ابتدا راضی به بیعت با امیرالمؤمنین علی علیه السلام نبودم در حالی‏که مولای متقیان علی علیه السلام پاسخی حقوقی به وی داد و این توطئه وی را خنثی نمود.

او (زبیر) ادعا می‎کند که بیعتش با دست بود نه با دل، پس اقرار به بیعت کرده ولی مدعی یک امر پنهانی است (که نیتش برخلاف آن بوده)، بنابراین بر او لازم است که دلیل روشنی برای این ادعای خود بیاورد وگرنه باید در آن چیزی که از آن خارج شده داخل شود، به بیعت خود بازگردد و به آن وفادار باشد.

و بعد، مرور نکته‏ای عبرت‏آموز :

عاقبت به خیری دعایی است که همه ما در اولویت دعاهایمان قرار می‎دهیم و این نکته بسیار مهمی است. زبیر بن عوام که نسبت فامیلی با امیرالمؤمنین علی علیه السلام داشت از پیشگامان تشرف به دین اسلام بود، در جریان حمله به خانه وحی، در کنار علی بن ابی طالب علیه السلام بود و بر مهاجمین شمشیر کشید و به دفاع از حریم ولایت پرداخت اما به تدریج ثروت‎طلبی او را از راه حق منحرف کرد.

مسعودی در مروج الذهب می‎نویسد : زبیر در زمان خلیفه سوم، خانه‎ای در بصره و در بلاد دیگر ساخت که تجار و بازرگانان را میزبانی می‏نمود. خود مسعودی بیش از دو قرن پس از بنای این خانه می‏گوید من بقایای خانه او در بصره را دیده ام و این در حالی است که موجودی زبیر پس از مرگش علاوه بر اینگونه املاک، پنجاه هزار دینار، هزار اسب و هزار غلام و کنیز بوده است.

همین خوی اشرافی‎گری باعث شد تا زبیر فریب وعده های معاویه را بخورد و به جنگ جمل بیاید و در مقابل امیرالمؤمنین علی علیه‎السلام بایستد. این سیر تاریخی (دفاع از حریم ولایت تا مقابله با ولایت) عبرت‎آموز است.

در جامعه امروزی نیز همه باید مراقب باشند که اشرافی گری و حرص پست و مقام خدای ناکرده آنان را به سرنوشت زبیر دچار نکند. البته مردم ما نشان‎داده‎اند که (مانند اهل کوفه نیستند که علی (علیه السلام) را تنها بگذارند)

و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.

ابتدا ترجمه خطبه :

به نام خدای بخشایشگر مهربان

سلام علیکم

جرج جرداق مسیحی 200 بار نهج البلاغه را خوانده بود. ما که خود را پیرو امیرالمؤمنین علی علیه‎السلام می‎دانیم یک بار هم که شده این کتاب ارزشمند را خوانده‎ایم؟

به این بهانه نگاهی به خطبه هفتم نهج البلاغه خواهیم داشت. این خطبه کوتاه راههای غلبه شیطان بر منحرفان را بیان نموده است.

ابتدا ترجمه خطبه :

منحرفان، شیطان را ملاک و معیار کار خود گرفتند و شیطان نیز آنها را دام خود قرار داد و در دلهای آنان تخم‎ گذاشت و جوجه‎های خود را در دامانشان پرورش داد. با چشم‎های آنان می‎نگریست و با زبان‎های آنان سخن می‎گفت. پس با یاری آنها بر مرکب گمراهی سوار شد و کردارهای زشت را در نظرشان زیبا جلوه داد مانند رفتار کسی که نشان می‎داد در حکومت شیطان شریک است و با زبان شیطان، سخن باطل می‏گوید.

و بعد، مرور چند نکته پیرامون این خطبه :

1 -  این خطبه ناظر به انحراف بزرگ در جامعه اسلامی در پی فقدان رسول اعظم صلی الله علیه و آله و غصب حق امیرالمؤمنین علی علیه السلام است و به چگونگی تسلط شیطان بر منحرفان می‎پردازد. در این خطبه انسان عاقل با شناخت راههای تسلط شیطان و آشنایی با مراحل آن می‎تواند از خود به مراقبت بپردازد تا از مسیر حق منحرف نشود.

2 -  نکته مهم در این خطبه آن است که اراده انسان در پیروی از شیطان بسیار مهم جلوه داده شده و نخستین مطلب خطبه هم به این نکته به صراحت اشاره نموده است. جایی که می‎فرماید منحرفان، شیطان را ملاک و معیار کار خود گرفتند. در اصل چراغ سبز را خود انسان منحرف به شیطان نشان می‎دهد. این مسئله را باید در نظر داشت که به بیان قرآن کریم شیطان بر مؤمنان و آنان که به خدای سبحان توکل می‎کنند تسلطی ندارد (سوره مبارکه نحل / آیه 99) و از سویی دیگر تنها مشرکان و کسانی که شیطان را سرپرست خود و متولی امورشان انتخاب کنند، شیطان بر آنان تسلط می‎یابد. (سوره مبارکه نحل / آیه 100)

3 -  با دریافت چراغ سبز، شیطان کم نمی‎گذارد و مرحله به مرحله تسلط خود را بر انسان منحرف و اعمال و رفتار او گسترش می‎دهد و ابتدا هم دل را به عنوان اساس اخلاق و رفتار انسان صید می‎کند و بهانه رفت و آمد به آنجا را با تخم‎گذاری فراهم می‎کند و دل انسان منحرف بدین ترتیب محل رفت و آمد شیطان می‎شود. (چه بسا این مفهوم کنایه از تسخیر کامل دل انسان منحرف و گناهکار باشد)

4 -  شیطان علاوه بر آنکه بر چشم و زبان فرد منحرف مسلط می‎شود و فرمان این دو عضو مهم را به دست می‎گیرد، با خوی دجال گونه، آنچه زشت است را زیبا نشان می‎دهد و بدین سبب چه بسا رغبت فرد منحرف به انجام کار زشت بیشتر هم بشود. می‎دانید که دجال از ریشه (دجل) به معنای روکش طلا و گرانبها کشیدن بر چیزی است که ارزش آنچنانی ندارد و بنابراین جنبه فریبکاری دارد. در قرآن کریم هم بارها به این نکته اشاره شده که شیطان اعمال کافران و منحرفان را در نظرشان زیبا جلوه می‎دهد و همین سبب تداوم گمراهی می‏شود.

ان شاء الله خداوند همه ما را از شر شیطان رجیم حفظ فرماید.

و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.

به نام خدای بخشایشگر مهربان

سلام علیکم

جرج جرداق مسیحی 200 بار نهج البلاغه را خوانده بود. ما که خود را پیرو امیرالمؤمنین علی علیه‎السلام می‎دانیم یک بار هم که شده این کتاب ارزشمند را خوانده‎ایم؟

به این بهانه نگاهی به نهج البلاغه خواهیم داشت و این بار به خطبه شقشقیّه می‎پردازیم.

سؤال : شقشقیّه به چه معناست و درباره‎ چه موضوعی است؟

پاسخ : شقشقه به صدای خاصی از گلوی شتر می‎گویند اما در اصطلاح به سوز دل و افشای رنج‎نامه گفته می‎شود. از سویی به سخنرانی که با هیجان سخن می‎گوید و سخنور هم هست ذوشقشقه گفته می‎شود.

امیرالمؤمنین علی علیه السلام در خطبه سوم نهج البلاغه، این خطبه را شقشقه یا شعله‎ آتشی که از درون مبارکش زبانه کشیده توصیف فرموده است و نام این خطبه هم از همین عبارت امام گرفته شده است.

در این خطبه انتقادات صریح امام علی علیه‎السلام از غصب حق وی بیان شده است. ایشان میان جنگ و صبر، در آن مقطع صبر را برگزیده و این کار را هرچند استخوانی در گلو و خاری در چشم توصیف فرموده‎اند عقلانی و منطقی دانسته‎اند.

امام علی علیه السلام ضمن توضیح عدم توجه به دنیا و تشبیه دنیا به آب بینی بزغاله، دلیل پذیرش خلافت را پس از اولی، دومی و سومی، سه نکته عنوان فرموده‏اند:

1 - حضور و استقبال مردم (حضرت می‌فرمایند آنچنان مردم به من روی آوردند که حسن و حسین علیهما السلام در ازدحام مردم کوفته شدند و ردا (لباس) من از دو سو پاره شد)

2 – تمام بودن حجت بر من به دلیل حضور یاور

3 -  عهدی که خداوند سبحان از آگاهان (دانشمندان) گرفته تا در برابر شکمبارگی ستمگر و گرسنگی مظلوم سکوت نکنند

 این خطبه در میانه با نامه‎ای که فردی به امام علی علیه السلام می‎دهد متوقف می‎شود و امام پس از فراغت از مطالعه نامه، سخن خود را ادامه نمی‎دهند و در پاسخ به درخواست ابن عباس مبنی بر ادامه سخن، آن را آتشی از درون توصیف می‎فرمایند که شعله‎ور بود و حالا فروکش کرده است.

ابن عباس گفت : به خدا قسم بر هیچ سخنی مانند این کلام ناتمام امیرالمؤمنین علی علیه‎السلام غصه نخوردم که آن انسان والا درددلش را با این سخنرانی به پایان نرساند.

اللهم العن اول ظالم ظلم حق محمد و آل محمد و آخر تابع له علی ذلک

و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین.

بسم الله الرحمن الرحیم

سلام علیکم

جرج جرداق مسیحی که به تازگی از دنیا رفت 200 بار نهج البلاغه را خوانده بود. ما که خود را پیرو امیر المؤمنین علی علیه السلام می دانیم چند بار این کتاب ارزشمند را خوانده و استفاده کرده ایم؟ با توجه به اهمیت این موضوع از این پس نکاتی از نهج البلاغه در قالب یک موضوع جداگانه تقدیم می شود.

در خطبه اول نهج البلاغه، امیر المؤمنین علی علیه السلام عبارتی دارند به این شرح که : (و لا نعت موجود و لا وقت معدود و لا اجل ممدود) یعنی (حمد و سپاس خدایی را که برایش تعریف کاملی نمی توان یافت و برای او وقتی معین و سرآمدی مشخص نمی شود تعیین کرد)

آنطور که ابن ابی الحدید در جلد اول شرح نهج البلاغه صفحه 60 و دیگران گفته اند، مقصود از این جملات آن است که اولاً خداوند متعال را نمی توان در دایره تعاریف محصور کرد و ثانیاً آنهایی که می گویند ما می رویم آن دنیا خدا را می بینیم اشتباه می کنند. چون امام علی علیه السلام می فرماید برای خدا وقت معدود نمی شود تعیین کرد. اگر بگوییم آن دنیا خدا را می بینیم و کنه (ذات) خداوند را درک می کنیم یعنی برای خداوند جهت قائل شده ایم و آنوقت باید بگوییم خداوند محدود است. در صورتی که خداوند فاقد جهت است و محدود نیست.

مقصود از لا اجل ممدود هم این است که خداوند بوده و این طور نیست که بگوییم از چه زمانی خدا بوجود آمده است! و بنابراین برای خداوند متعال نه وقت و نه اجل می شود تعیین کرد.

از سویی در همین خطبه اول می فرماید (لا یحصی نعماءه العادون : حساب گران از شمارش نعمت های خداوند متعال ناتوان هستند) این هم یعنی آنکه نمی شود نعمت های خدا را شمرد (به صورت عددی حساب کرد) و از طرفی قابل احصاء هم نیست (یعنی آنقدر زیاد است که نمی شود در یک دایره محصور کرد و بعد شمارش نمود.)

حالا واقعاً چنین خداوندی شایسته حمد و شکر نیست؟

والحمد لله رب العالمین.